Zelfstandig thuisverpleegkundige worden: stappenplan & ondersteuning

Als zelfstandig thuisverpleegkundige combineer je zorg met ondernemerschap. Je bepaalt zelf je agenda en patiënten, maar krijgt ook te maken met administratie, regelgeving en instroom. Hezo ondersteunt je bij elke stap, van oriëntatie tot een duurzaam uitgebouwde praktijk.

Waarom kiezen voor zelfstandig werken als thuisverpleegkundige?

• Meer autonomie over je agenda, regio en werkritme
• Directe relatie met je patiënten
• Hogere vergoeding per prestatie binnen de RIZIV-kaders
• Flexibiliteit om werk en privé beter te combineren
• Ruimte voor professionele en persoonlijke groei

Zelfstandig werken biedt veel vrijheid, mits je goed voorbereid start.

Zelfstandig thuisverpleegkundige worden in 4 duidelijke stappen

Stap 1: Check of je aan de voorwaarden voldoet

Om als zelfstandig thuisverpleegkundige te starten in België heb je nodig:

• Een erkend verpleegkundig diploma
• Erkenning door de FOD Volksgezondheid
• Een RIZIV-nummer
• Inschrijving bij een ondernemingsloket
• Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds

Wat is een RIZIV-nummer en hoe vraag je dit aan?

Om te werken als zelfstandig thuisverpleegkundige heb je een RIZIV-nummer nodig. Dit nummer laat je toe om verpleegkundige prestaties correct aan te rekenen binnen de ziekteverzekering.

Stap 1 – Erkenning door de FOD Volksgezondheid (visum)

Voor je een RIZIV-nummer kan aanvragen, moet je erkend zijn als verpleegkundige door de FOD Volksgezondheid. Ben je afgestudeerd aan een erkende Belgische of Europese opleiding? Dan wordt dit vaak automatisch toegekend. In andere gevallen moet je dit zelf aanvragen.

Stap 2 – Inschrijving bij het RIZIV

Na erkenning schrijf je je in bij het RIZIV via het officiële inschrijvingsformulier.

Stap 3 – Ontvang je RIZIV-nummer

Na goedkeuring ontvang je je persoonlijke RIZIV-nummer en kan je prestaties aanrekenen.

Stap 2: Kies je ondernemingsvorm en ondersteuning

Voor je effectief start, kies je een ondernemingsvorm. Dit bepaalt je aansprakelijkheid, fiscaliteit en administratie.

• Eenmanszaak – meest gekozen bij opstart, eenvoudiger en sneller
• Vennootschap – interessant bij samenwerking of hogere omzet

De juiste keuze hangt af van omzet, samenwerking en toekomstplannen. Hezo helpt je deze keuze begrijpen vóór je officieel start.

Heb ik een boekhouder nodig?

Als zelfstandig thuisverpleegkundige ben je niet verplicht om met een boekhouder te werken, maar in de praktijk kiezen veel starters daar wél voor. Een boekhouder kan helpen bij de keuze tussen eenmanszaak of vennootschap, correcte btw- en fiscale aangiftes, en inzicht in inkomsten en kosten.

Hezo werkt hiervoor samen met Pia Go, een boekhoudservice op maat van eenmanszaken met persoonlijk advies. Zo heb je vanaf de start een vast aanspreekpunt dat de sector kent en je boekhouding correct opvolgt.

Stap 3: Regel je opstart als zelfstandige

Ben je klaar om effectief te starten? Dan kan je je administratieve opstart officieel regelen.

Stap 4: Bouw je praktijk duurzaam uit

Na de administratieve opstart begint het echte werk: je praktijk uitbouwen en duurzaam draaiende houden. Bij Hezo kies je zelf hoeveel ondersteuning je daarbij wenst.

• Patiënteninstroom: gespreide instroom afgestemd op jouw beschikbaarheid en regio
• Planning, software en facturatie: ondersteuning bij agendabeheer en administratie
• Opleiding en professionele ontwikkeling: toegang tot bijscholing en een netwerk van collega's
• Praktische ondersteuning: advies over materialen, organisatie en praktische vragen

Sociaal statuut, sociale bijdragen en btw-vrijstelling

Naast je RIZIV-nummer en KBO-inschrijving moet je je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds zoals Xerius, Acerta of Liantis. Deze regelen je sociale bijdragen, pensioenopbouw, ziekte- en invaliditeitsuitkering, geboorte- en adoptie-uitkeringen. Sociale bijdragen bedragen ongeveer 20,5% van je netto belastbaar inkomen. In de eerste drie jaar wordt voorlopig een minimumbijdrage aangerekend, met een herziening achteraf.

Verpleegkundige prestaties die je aanrekent via de RIZIV-nomenclatuur zijn vrijgesteld van btw op basis van artikel 44 van het Btw-Wetboek. Je moet dus geen btw aanrekenen op zorgprestaties, maar je kan ook geen btw recupereren op je beroepskosten. Voor sommige niet-medische activiteiten (bv. coördinatie, opleiding aan derden) kan dat anders liggen. Bespreek dit met je boekhouder bij de opstart.

Daarnaast neem je een aantal verzekeringen die voor zelfstandige zorgverleners essentieel zijn:

• Beroepsaansprakelijkheid (BA): dekt schade die je tijdens een zorghandeling kan veroorzaken
• Gewaarborgd inkomen: aanvulling bovenop de uitkering bij arbeidsongeschiktheid
• VAPZ (Vrij Aanvullend Pensioen Zelfstandigen): fiscaalvriendelijk extra pensioen opbouwen
• Auto- en omniumverzekering met beroepsdekking voor je werkverplaatsingen

Wat kan je realistisch verdienen?

Het inkomen van een zelfstandige thuisverpleegkundige hangt af van je aantal patiënten, het type zorg, je regio en je verplaatsingstijd. Bij een voltijdse activiteit ligt de bruto omzet doorgaans tussen €4.000 en €8.000 per maand. Na kosten, sociale bijdragen en belastingen hou je netto ongeveer 40% tot 60% over, afhankelijk van je werking.

Wil je een realistische inschatting voor jouw situatie? Onze inkomensimulator berekent in enkele kliks je verwachte bruto en netto inkomen op basis van je werkdagen, patiënten per dag en zorgmix. Voor een gedetailleerde uitleg lees je het artikel wat verdien je als zelfstandige thuisverpleegkundige in België.

Veelgestelde vragen

Heb ik altijd een RIZIV-nummer nodig?

Ja, als je prestaties wil aanrekenen in de thuisverpleging is een RIZIV-nummer verplicht. Zonder RIZIV-nummer kan je geen prestaties factureren binnen de ziekteverzekering.

Wat als ik ziek word als zelfstandige?

Als zelfstandige heb je bij ziekte recht op een uitkering via je sociaal verzekeringsfonds, op voorwaarde dat je in orde bent met je sociale bijdragen. De uitkering start vanaf de 8ste dag arbeidsongeschiktheid. Veel zelfstandige verpleegkundigen kiezen voor een aanvullende verzekering (gewaarborgd inkomen) voor betere bescherming.

Heb ik een boekhouder nodig als zelfstandig thuisverpleegkundige?

Je bent niet verplicht, maar in de praktijk kiezen veel starters daar wél voor, zeker in de eerste jaren. Een boekhouder helpt bij de keuze tussen eenmanszaak of vennootschap, correcte fiscale aangiftes en inzicht in kosten.

Moet ik btw aanrekenen op mijn zorgprestaties?

Nee, verpleegkundige prestaties binnen de RIZIV-nomenclatuur zijn vrijgesteld van btw (artikel 44 Btw-Wetboek). Je rekent dus geen btw aan op zorg, en kan ook geen btw recupereren op je beroepskosten.

Hoeveel sociale bijdragen betaal ik als zelfstandige verpleegkundige?

De sociale bijdragen bedragen ongeveer 20,5% van je netto belastbaar inkomen. In de eerste drie jaar wordt een voorlopige minimumbijdrage aangerekend, die achteraf wordt herzien op basis van je effectief inkomen.

Hoe kom ik aan patiënten als ik net start?

Patiënten komen via huisartsen, ziekenhuizen, mutualiteiten, woonzorgcentra en mond-tot-mondreclame. Bij Hezo krijg je gespreide instroom via het netwerk van Welzijnsgroep Helan, zodat je niet vanaf nul moet vertrekken.

Kan ik combineren met een loondienstverband?

Ja, je kan starten als zelfstandige in bijberoep, bijvoorbeeld naast een job in een ziekenhuis of woonzorgcentrum. De drempel voor sociale bijdragen ligt lager en je bouwt rustig je praktijk uit. Bij voldoende omzet kan je later overschakelen naar hoofdberoep.

Hoe lang duurt de volledige opstart?

Vanaf het moment dat je je dossier indient, duurt de administratieve opstart (KBO, sociaal verzekeringsfonds, RIZIV-bevestiging, verzekeringen) doorgaans 2 tot 6 weken. Met goede voorbereiding en de juiste partners kan dat vlot verlopen.